Cisza wyborcza
Od kiedy do kiedy obowiązuje cisza wyborcza, czego dokładnie zakazuje, czy dotyczy wpisów w mediach społecznościowych i jakie kary grożą za jej złamanie.
Od kiedy do kiedy
Cisza wyborcza obowiązuje w dniu głosowania oraz przez całą dobę go poprzedzającą (Kodeks wyborczy, art. 107). Zaczyna się o północy rozpoczynającej dzień przed głosowaniem i kończy z chwilą zamknięcia lokali wyborczych.
- I tura: od północy rozpoczynającej do zamknięcia lokali o 21:00 w dniu .
- II tura: od północy rozpoczynającej do zamknięcia lokali o 21:00 w dniu .
Przy głosowaniu w niedzielę oznacza to całą sobotę i cały dzień wyborów, aż do zamknięcia lokali. Jeżeli druga tura się odbędzie, cisza obowiązuje przed nią na tych samych zasadach — to osobne głosowanie, nie przedłużenie pierwszego.
Czego zakazuje
Zakaz obejmuje agitację wyborczą w każdej formie, między innymi:
- zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji,
- wygłaszanie przemówień i wieców wyborczych,
- rozdawanie i rozwieszanie materiałów wyborczych,
- namawianie do głosowania na konkretną osobę lub przeciwko niej.
Osobno — i znacznie surowiej — zakazane jest podawanie do publicznej wiadomości sondaży i prognoz wyników. Dotyczy to również sondaży przeprowadzonych wcześniej. Wyniki badań przy lokalach wyborczych publikuje się dopiero po ich zamknięciu.
Czy dotyczy mediów społecznościowych
Tak. Przepis nie rozróżnia formy przekazu ani tego, czy publikuje go komitet wyborczy, redakcja, czy osoba prywatna. Wpis zachęcający do głosowania na konkretną kandydaturę podlega zakazowi tak samo jak plakat na przystanku.
Zakaz nie obejmuje natomiast informowania o samym głosowaniu — o godzinach otwarcia lokali, frekwencji czy sposobie oddania ważnego głosu. Zachęta do udziału w wyborach, bez wskazywania kogokolwiek, również nie jest agitacją.
Dwie zupełnie różne kary
Agitacja w czasie ciszy jest wykroczeniem zagrożonym grzywną — rzędu kilku tysięcy złotych.
Publikacja sondaży lub prognoz wyników to już przestępstwo, za które Kodeks wyborczy przewiduje grzywnę od 500 tysięcy do miliona złotych. Ta różnica tłumaczy, dlaczego redakcje relacjonują przebieg głosowania, ale o wynikach badań milczą do godziny zamknięcia lokali.
Co robi w tym czasie ten serwis
Profile kandydatek i kandydatów pozostają dostępne — to materiał informacyjny o jednakowej formie dla wszystkich, a nie agitacja. Serwis z zasady nie publikuje sondaży ani prognoz, więc cisza niczego tu nie zmienia. Wyniki pojawią się na stronie Wyniki dopiero po zamknięciu lokali.
Źródła
- wybory.gov.pl — serwis Państwowej Komisji Wyborczej.
- Cisza wyborcza i referendalna — zasady, wytyczne, sankcje — omówienie art. 107 Kodeksu wyborczego i sankcji.
Serwis Kraków Wybiera nie jest źródłem urzędowym i nie interpretuje przepisów. W razie wątpliwości rozstrzyga Państwowa Komisja Wyborcza. Zasady samego głosowania opisujemy na stronie Jak głosować.