Jak zostaje się kandydatem
Kto może kandydować, ile podpisów trzeba zebrać, kto sprawdza zgłoszenie i dlaczego część zapowiedzianych kandydatur nie znalazła się na karcie do głosowania.
Kto w ogóle może kandydować
Kandydatem na prezydenta miasta może być obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat i ma prawo wybierania do rady gminy.
Dwie rzeczy zaskakują tu najczęściej. Po pierwsze, kandydat nie musi mieszkać w Krakowie — w odróżnieniu od kandydatów na radnych, dla urzędu prezydenta nie ma wymogu zamieszkania w gminie. Po drugie, o ile w wyborach samorządowych głosować mogą także obywatele Unii Europejskiej, o tyle kandydować na prezydenta miasta mogą wyłącznie obywatele polscy.
Trzy kroki do miejsca na karcie
- Zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego. Komitet — partii, koalicji, wyborców albo organizacji — zgłasza się komisarzowi wyborczemu. To on, a nie kandydat, jest formalnym uczestnikiem wyborów. Termin w tych wyborach: 17 sierpnia 2026.
- Zgłoszenie kandydata wraz z podpisami poparcia. Komitet składa zgłoszenie do Miejskiej Komisji Wyborczej. W mieście wielkości Krakowa trzeba dołączyć co najmniej 3000 podpisów osób mających prawo wybierania. Termin: 3 września 2026, do godziny 16:00.
- Rejestracja przez komisję. Komisja sprawdza zgłoszenie i weryfikuje podpisy, a następnie uchwałą rejestruje kandydaturę albo odmawia rejestracji.
Listę zamyka obwieszczenie Miejskiej Komisji Wyborczej z 14 września 2026 — dopiero ono jest urzędowym wykazem kandydatur, w kolejności alfabetycznej. Pełny kalendarz z terminami znajdziesz na stronie Wybory.
Dlaczego komisja odmawia rejestracji
Najczęstszym powodem jest zbyt mała liczba ważnych podpisów. Podpis jest nieważny między innymi wtedy, gdy osoba popierająca nie ma prawa wybierania w danej gminie, gdy dane są niekompletne albo nieczytelne, gdy ktoś poparł dwie kandydatury, albo gdy podpis się powtarza. Liczba złożonych podpisów bywa więc znacznie wyższa od liczby uznanych.
Odmowa nie musi kończyć sprawy: jeżeli zgłoszenie wpłynęło przed upływem terminu, komitet może w pozostałym czasie uzupełnić braki i złożyć je ponownie. Decyduje kalendarz — po zamknięciu terminu zgłoszeń nie da się już niczego naprawić.
Osobna sytuacja to kandydatura zapowiedziana publicznie, ale nigdy niezgłoszona. Komitet może nie zebrać podpisów i nie złożyć dokumentów w ogóle — z punktu widzenia karty do głosowania skutek jest ten sam co przy odmowie, choć droga zupełnie inna.
Dlatego serwis rozróżnia statusy
Etykieta „Kandydatura zarejestrowana" oznacza kandydaturę, którą komisja zarejestrowała uchwałą — będzie na karcie do głosowania.
Etykieta „Kandydatura niezarejestrowana" obejmuje oba opisane wyżej przypadki: odmowę rejestracji i niezłożenie zgłoszenia. Dla wyborcy skutek jest identyczny, więc serwis nie stopniuje ich na liście. Przyczynę w konkretnym przypadku opisuje nagłówek pliku danych w otwartym repozytorium.
Stan na dziś: 15 kandydatur w serwisie, w tym 7 zarejestrowanych i 6 niezarejestrowanych. Kto ma jaki status, widać na liście kandydatur.
Co się nie zmienia po odmowie
Profil kandydatury zostaje w serwisie pod tym samym adresem, z oznaczonym statusem. Zmiana statusu nigdy nie usuwa profilu — kandydatura, która nie weszła na kartę, też jest częścią przebiegu kampanii i czytelnik ma prawo sprawdzić, kto i z czym się zgłaszał. Zasady prezentacji opisujemy w metodologii.
Źródła
- Wójt, burmistrz, prezydent: kto może kandydować — Państwowa Komisja Wyborcza, warunki biernego prawa wyborczego.
- Miejska Komisja Wyborcza w Krakowie — uchwały i komunikaty — dokumenty dotyczące rejestracji i odmów w tych wyborach.
- Przedterminowe wybory prezydenta Krakowa w BIP-ie Miasta Krakowa — obwieszczenia i komunikaty urzędu.
Serwis Kraków Wybiera nie jest źródłem urzędowym i nie interpretuje przepisów. Wiążące są uchwały i obwieszczenia Miejskiej Komisji Wyborczej. Pełną listę materiałów, z których korzystamy, znajdziesz na stronie Źródła.