Kraków Wybiera Neutralny przewodnik po przedterminowych wyborach w Krakowie

Metro w Krakowie

Planowany przebieg dwóch linii, szacowany koszt, trwające przetargi i to, kto o czym decyduje. Co zostało formalnie ustalone, a co wciąż jest wyłącznie planem.

Zakres tego tekstu

Artykuł opisuje stan przygotowań — co ustalono, co pozostaje planem i kto o czym decyduje. Nie ocenia, czy metro jest Krakowowi potrzebne ani czy jego koszt jest uzasadniony. To przedmiot sporu, w którym serwis nie zajmuje stanowiska.

Najważniejsze w skrócie

  • Metra nikt jeszcze nie buduje ani nie projektuje w szczegółach. Trwają przetargi na badania geologiczne i na dokumentację, która ma dopiero wskazać ostateczny wariant.
  • Obecna koncepcja zakłada dwie linie, prawie 29 km i 29 stacji, ze wspólnym odcinkiem z Nowej Huty przez centrum.
  • Szacowany koszt obu linii to 13–15 mld zł. Miasto zapowiada, że budowa wymaga wsparcia państwa i funduszy unijnych.

Od referendum do przetargów

Referendum lokalne. Na pytanie o budowę metra 55,11% głosujących odpowiedziało „tak”, przy frekwencji 35,96%; referendum było ważne.
Miasto przedstawia plan pierwszej linii w trzech etapach: łącznie około 26 km, z odcinkiem centralnym przygotowywanym w pierwszej kolejności.
Miasto ogłasza nową koncepcję: dwie linie o łącznej długości prawie 29 km i 29 stacjach.
Miasto informuje, że decyzja środowiskowa wydana dla premetra nie pozwala zrealizować metra w wymaganym standardzie.
Ogłoszenie przetargu na badania geologiczne wzdłuż planowanych tras.
Ogłoszenie przetargu na dokumentację przedprojektową o wartości 188 mln zł.
Osoba pełniąca funkcję prezydenta zatwierdza zarządzeniem „Studium kierunków rozwoju metra w Krakowie” jako rekomendowany wariant rozwoju sieci transportu.

Referendum z 2014 roku zadało pytanie „Czy jest Pani/Pan za budową metra w Krakowie?”. Tak odpowiedziało 112 856 osób, nie — 91 939. Wynik nie przesądzał jednak ani przebiegu, ani terminu, ani sposobu finansowania.

Dlaczego zrezygnowano z premetra

Wcześniejsze plany opierały się na premetrze, czyli szybkim tramwaju w płytkim tunelu. Dla tego projektu wydano decyzję środowiskową; postępowanie prowadził urząd w Oświęcimiu, a nie w Krakowie.

W marcu 2026 roku miasto poinformowało, że tej decyzji nie da się wykorzystać dla metra. Podało dwa powody:

  • metro wymaga tuneli położonych głębiej, niż zakładało premetro;
  • od listopada 2025 roku obowiązują przepisy o obiektach podwójnego przeznaczenia, czyli infrastrukturze mogącej służyć także jako schron, których decyzja nie uwzględniała.

Miasto oceniło, że oparcie dalszych etapów na tej decyzji niosłoby istotne ryzyko formalne. Materiały zebrane w postępowaniu mają być wykorzystane przy nowej dokumentacji.

Planowany przebieg

Koncepcja przedstawiona we wrześniu 2025 roku i zatwierdzona zarządzeniem we wrześniu 2026 roku zakłada dwie linie ze wspólnym odcinkiem Nowa Huta – Brożka. Prowadzi on przez Czyżyny i Prądnik Czerwony do ronda Mogilskiego, dalej przez Dworzec Główny, Stary Kleparz i okolice Teatru Bagatela, pod Wisłą do ronda Grunwaldzkiego i Ludwinowa.

  • Pierwsza linia skręca na Ruczaj i Kliny, do Opatkowic.
  • Druga linia biegnie przez Łagiewniki do Kurdwanowa.

Według miasta w zasięgu dziesięciu minut pieszo od stacji mieszka niemal 40 procent mieszkańców. Przebieg jest kierunkowy: dokładne położenie tuneli i stacji ma wynikać ze studium wykonalności i koncepcji technicznej — przetarg na nie wciąż trwa.

Co dzieje się teraz

Badania geologiczne. Przetarg ogłoszony w maju 2026 roku obejmuje od 150 do 200 odwiertów sięgających nawet 50 metrów wzdłuż tras z Nowej Huty w kierunku Klinów i Kurdwanowa. Od ich wyników zależą głębokość tuneli, lokalizacja stacji i metoda budowy.

Dokumentacja przedprojektowa. Przetarg ogłoszony 13 lipca 2026 roku obejmuje m.in. studium wykonalności z wyborem wariantu, koncepcję techniczną, całoroczną inwentaryzację przyrodniczą i raport o oddziaływaniu na środowisko. Na ten cel zapisano w budżecie miasta i wieloletniej prognozie finansowej 188 mln zł. Miasto zakłada podpisanie umowy w pierwszym kwartale 2027 roku i realizację głównej części prac w latach 2027–2028.

Wcześniejszy komunikat, z września 2025 roku, zakładał ogłoszenie przetargu na budowę najpóźniej w 2030 roku i około pięciu lat budowy. To założenie z datowanego dokumentu, nie zobowiązanie. Harmonogram budowy nie został potwierdzony żadną umową ani zapewnionym finansowaniem.

Kto o czym decyduje

  • Prezydent miasta przygotowuje inwestycję: ogłasza przetargi, zawiera umowy i wydaje zarządzenia wiążące miejskie jednostki. Zatwierdzenie studium z września 2026 roku jest właśnie takim zarządzeniem — ustala kierunek dla dokumentów miasta, ale nie jest decyzją o budowie.
  • Rada miasta uchwala budżet i wieloletnią prognozę finansową, więc decyduje o pieniądzach na każdy kolejny etap. Uchwala też plan ogólny miasta, w którym zatwierdzony wariant ma zostać uwzględniony.
  • Państwo i Unia Europejska — według miasta budowa wymaga wsparcia na poziomie krajowym i funduszy z unijnej perspektywy 2028–2034. Samodzielnie miasto finansuje etap dokumentacji.
  • Organy ochrony środowiska — miasto zapowiada uzyskanie jednej decyzji środowiskowej dla całej pierwszej linii, zamiast osobnych decyzji dla poszczególnych odcinków.

Rada wybrana w 2024 roku zachowała mandat w referendum i będzie pracować z osobą wybraną w tych wyborach. Szerzej o podziale kompetencji piszemy w artykule Czym zajmuje się prezydent Krakowa, a o możliwościach budżetu — w tekście Finanse i zadłużenie Krakowa.

Kto przedstawił stanowisko

Temat „Metro i duże inwestycje" jest jednym z tematów porównania w tym serwisie. Stanowisko przedstawiło 5 z 7 zarejestrowanych kandydatur. Obie listy są ułożone alfabetycznie.

Stanowisko w źródłach serwisu

Brak informacji w źródłach zebranych przez serwis

Treść stanowisk — w jednakowej formie i bez komentarza redakcji — zestawiamy w porównywarce. Jeżeli komitet opublikował stanowisko, którego tu brakuje, wskazanie źródła pozwoli je uzupełnić.

Źródła

Serwis Kraków Wybiera nie jest źródłem urzędowym. Terminy i koszty pochodzą z dokumentów i komunikatów miasta z podanymi datami — to założenia planistyczne, które mogą się zmienić. Aktualny stan przygotowań publikuje Urząd Miasta Krakowa.